โองการจากคัมภีร์อัลกุรอานบท (ซูเราะฮ์) อัล-อินซาน อายะฮ์ (โองการ) ที่ 3 ซึ่งเป็นหนึ่งในโองการที่อธิบายถึงคุณค่าของความเป็นมนุษย์ เสรีภาพในการเลือก และความรับผิดชอบต่อตนเองได้อย่างลึกซึ้งที่สุด หน้าที่ของเราในแต่ละวันคือ การถามตัวเองว่า วันนี้เรากำลังใช้ชีวิตในฐานะ "ผู้กตัญญู" หรือ "ผู้เนรคุณ" ต่อโอกาสและชีวิตที่ได้รับมา
พระผู้เป็นเจ้า ผู้ทรงสุงส่ง ทรงตรัสว่า :
إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا
"แท้จริงเราได้ชี้แนะแนวทางให้แก่เขา (มนุษย์) แล้ว ซึ่งเขาอาจเป็นผู้กตัญญูหรือเป็นผู้เนรคุณ"
โองการนี้มาจากคัมภีร์อัลกุรอานบท (ซูเราะฮ์) อัล-อินซาน อายะฮ์ (โองการ) ที่ 3 ซึ่งเป็นหนึ่งในโองการที่อธิบายถึงคุณค่าของความเป็นมนุษย์ เสรีภาพในการเลือก และความรับผิดชอบต่อตนเองได้อย่างลึกซึ้งที่สุด
คำอธิบายคำศัพท์สำคัญ :
▪️ هَدَيْنَاهُ (ฮาดัยนาฮุ) : เราได้ชี้แนวทาง/นำทางแก่เขา (มนุษย์ทุกคน)
▪️ السَّبِيلَ (อัส-สะบีล) : หนทาง หรือแนวทางที่ถูกต้อง (สัจธรรม)
▪️ شَاكِرًا (ชากิร็อน) : ผู้กตัญญู ผู้ขอบคุณ ผู้ศรัทธาและปฏิบัติตาม
▪️ كَفُورًا (กะฟูร็อน) : ผู้เนรคุณ ผู้ปฏิเสธศรัทธา ผู้ปิดกั้นตัวเองจากความจริง (สัจธรรม)
บทเรียนและแง่คิดที่ได้รับ
โองการนี้ให้บทเรียนสำคัญในชีวิตมนุษย์ 4 ประการ ดังนี้
มนุษย์มีเสรีภาพในการเลือก
พระผู้เป็นเจ้าไม่ได้สร้างมนุษย์มาให้เป็นเหมือนหุ่นยนต์ที่ถูกโปรแกรมให้ทำตามคำสั่งแต่เพียงอย่างเดียว และไม่ได้บังคับให้ทุกคนต้องศรัทธา แต่พระองค์ทรงมอบ "เสรีภาพในการเลือก" (เจตจำนงเสรี) ให้กับมนุษย์ทุกคนอย่างเท่าเทียมกันในการที่จะเลือกเดินบนทางที่ดีหรือทางที่ผิด
ความเมตตาและการชี้ทางของพระเจ้า
ก่อนที่มนุษย์จะเลือก พระองค์ทรงทำหน้าที่ "ชี้ทาง" (ฮิดายะฮ์) ไว้ให้ก่อนแล้ว ผ่านทางสติปัญญาที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด ตลอดจนการส่งบรรดาศาสดาและคัมภีร์มาสั่งสอน ดังนั้น มนุษย์จึงไม่สามารถอ้างได้ว่าตนเองหลงผิดเพราะไม่มีใครบอกหรือไม่มีใครสอน
นิยามของ "ความศรัทธา" คือ "ความกตัญญู"
ในโองการนี้ พระองค์ทรงใช้คำว่า "ผู้กตัญญู" (ชากิร) คู่กับ "ผู้เนรคุณ" (กะฟูร) แทนที่จะใช้คำว่าผู้ศรัทธากับผู้ปฏิเสธ นั่นหมายความว่า :
▪️ การศรัทธาและทำความดี : คือรูปแบบสูงสุดของการขอบคุณและกตัญญูต่อผู้สร้างที่มอบชีวิต ร่างกาย และสติปัญญามาให้
▪️ การปฏิเสธและทำความชั่ว : คือการเนรคุณต่อผู้สร้างและทำลายคุณค่าของชีวิตตนเอง
ความรับผิดชอบต่อผลลัพธ์
เมื่อมนุษย์ได้รับทั้ง "คำแนะนำ" และ "เสรีภาพในการเลือก" แล้ว สิ่งที่ตามมาคือ "ความรับผิดชอบ" ทุกการตัดสินใจเลือกในโลกนี้จะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ตนเองต้องเผชิญในโลกหน้า (อาคิเราะฮ์) หากเลือกทางแห่งความกตัญญู ผลตอบแทนคือความโปรดปรานและสวรรค์ หากเลือกทางแห่งการเนรคุณ ผลลัพธ์ก็คือความขาดทุนและการลงทัณฑ์
สรุป
โองการนี้คือการเตือนสติว่า ชีวิตคือการเลือก และเราทุกคนคือผู้ถือหางเสือชีวิตของตัวเอง โดยมีเข็มทิศแห่งสัจธรรมที่พระเจ้าทรงมอบไว้ให้แล้ว หน้าที่ของเราในแต่ละวันคือการถามตัวเองว่า วันนี้เรากำลังใช้ชีวิตในฐานะ "ผู้กตัญญู" หรือ "ผู้เนรคุณ" ต่อโอกาสและชีวิตที่ได้รับมา
บทความ : เชคมูฮัมมัดนาอีม ประดับญาติ
Copyright © 2026 SAHIBZAMAN.NET- สื่อเรียนรู้อิสลามสำหรับอิสระชนคนรุ่นใหม่