"หลักความสมดุล" ทางสายกลางในการดำเนินชีวิตในโลกนี้ (ดุนยา) เพื่อเป็นสะพานและเสบียงไปสู่โลกหน้า (อาคิเราะฮ์) คือ "การทำมาหากินและใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพควบคู่ไปกับการรักษาคุณธรรมและหน้าที่ทางศาสนาอย่างเคร่งครัด" โดยไม่ยอมให้อย่างใดอย่างหนึ่งมาทำลายอีกอย่างหนึ่ง
ท่านอิมามอะลี อัร-ริฎอ (อ.) กล่าวว่า :
لَیسَ مِنّا مَن تَرَکَ دُنیاهُ لِدِینِهِ و دِینَهُ لِدُنیاهُ
"ไม่ใช่พวกเรา (ผู้ปฏิบัติตามแนวทางของเรา) บุคคลที่ละทิ้งโลกนี้ (ดุนยา) เพื่อศาสนาของเขา และ (ไม่ใช่พวกเรา) บุคคลที่ละทิ้งศาสนาของเขาเพื่อโลกนี้"
(บิฮารุลอันวาร, เล่ม 78, หน้า 346)
ฮะดีษบทนี้ของท่านอิมามอะลี อัร-ริฎอ (อ.) เป็นหนึ่งในคำสอนที่สะท้อนถึงการดำเนินชีวิตที่สมดุลตามหลักการของอิสลาม โดยมีความหมายและการอธิบายดังนี้
การอธิบายความหมายและคุณค่าของฮะดีษ
ฮะดีษบทนี้เน้นย้ำถึง "หลักความสมดุล" (สายกลาง) ในการใช้ชีวิต โดยท่านอิมามริฎอ (อ.) ได้เตือนสติมุสลิมไม่ให้สุดโต่งไปในทางใดทางหนึ่ง ซึ่งแบ่งออกเป็นสองมิติหลัก ดังนี้
▪️ มิติที่ 1 : "ไม่ใช่พวกเรา บุคคลที่ละทิ้งโลกนี้เพื่อศาสนา"
- ความหมาย : การมุ่งเน้นแต่การทำอิบาดะฮ์ (การเคารพภักดีต่อพระเจ้า) ปลีกวิเวก หรือการวิงวอนขอดุอาอ์ จนละทิ้งหน้าที่ทางโลก เช่น ไม่ยอมทำงานหาเลี้ยงชีพ ปล่อยให้ครอบครัวเดือดร้อน หรือไม่ยอมพัฒนาศักยภาพตนเองเพื่อสร้างประโยชน์ให้สังคม
- คำอธิบาย : อิสลามไม่สนับสนุนการตัดขาดจากโลกภายนอก (การมุ่งเน้นการทำอิบาดะฮ์ หรือ การปลึกตัวใช้ชีวิตอยู่กับมัสยิดแบบสุดโต่ง) แต่สนับสนุนให้มนุษย์ทำมาหากินอย่างสุจริต มีส่วนร่วมในสังคม และดูแลครอบครัว เพราะการทำงานที่ซื่อสัตย์และการทำประโยชน์ให้ผู้อื่นก็นับเป็นอิบาดะฮ์เช่นกัน
▪️ มิติที่ 2 : "และไม่ใช่พวกเรา บุคคลที่ละทิ้งศาสนาเพื่อโลกนี้"
- ความหมาย : การมุ่งแต่แสวงหาทรัพย์สิน เงินทอง อำนาจ และความสุขสบายทางโลก จนหลงลืมหน้าที่ทางศาสนา ละเลยความดีงาม ละเมิดศีลธรรม หรือโกงกินเพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ตนเองต้องการ
- คำอธิบาย : โลกดุนยาเป็นเพียงทางผ่านและการทดสอบ หากมนุษย์เอาแต่ไขว่คว้าวัตถุจนทำลายจุดยืนทางศาสนาและศีลธรรม เขาก็จะสูญเสียความสุขที่แท้จริงในโลกหน้า (อาคิเราะฮ์)
สรุปบทเรียน
คำสอนของท่านอิมามริฎอ (อ.) ในฮะดีษนี้ ต้องการให้มุสลิมเดินบน ทางสายกลาง โดยใช้ชีวิตในโลกนี้ (ดุนยา) เพื่อเป็นสะพานและเสบียงไปสู่โลกหน้า (อาคิเราะฮ์) คือ "ทำมาหากินและใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพควบคู่ไปกับการรักษาคุณธรรมและหน้าที่ทางศาสนาอย่างเคร่งครัด" โดยไม่ยอมให้อย่างใดอย่างหนึ่งมาทำลายอีกอย่างหนึ่ง
บทความ : เชคมูฮัมมัดนาอีม ประดับญาติ
Copyright © 2026 SAHIBZAMAN.NET- สื่อเรียนรู้อิสลามสำหรับอิสระชนคนรุ่นใหม่