หนึ่งในคำสั่งเสียที่สำคัญยิ่งของท่านศาสดา (ซ็อลฯ) ที่ทรงคุณค่าและสามารถนำมาปรับใช้ได้กับทุกยุคสมัย สอนให้เราใช้ ความเมตตา ความยืดหยุ่น และการสร้างสมานฉันท์ เป็นแนวทางในการปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น
ท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) กล่าวว่า :
أُدْعُوَا النَّاسَ، وَبَشِّرَا وَلَا تُنَفِّرَا،وَيَسِّرَا وَلَا تُعَسِّرَا، وَتَطَاوَعَا وَلَا تَخْتَلِفَا
"ท่านทั้งสองจงเรียกร้องเชิญชวนผู้คน จงแจ้งข่าวดีและอย่าทำให้พวกเขาเตลิดหนี (หมดกำลังใจ) จงสร้างความสะดวกง่ายดายและอย่าสร้างความยากลำบาก และจงร่วมมือปรองดองกันและอย่าขัดแย้งแตกแยกกัน"
(อัซ ซอเฮ๊ยะห์ มิน ซีเราะติน นะบียิล อะอ์ซ็อม, อัลลามะฮ์อัสกะรี, เล่ม 26, หน้า 306)
ฮะดีษบทนี้เป็นหนึ่งในคำสั่งเสียที่สำคัญยิ่งของท่านศาสดา (ซ็อลฯ) ที่ทรงคุณค่าและสามารถนำมาปรับใช้ได้กับทุกยุคสมัย โดยสามารถอธิบายโดยสังเขปได้ดังนี้
อธิบายความหมายและบทเรียนจากฮะดีษ
ฮะดีษบทนี้ท่านศาสดา (ซ็อลฯ) ได้กล่าวไว้ตอนที่ท่านแต่งตั้งให้ มุอาซ บิน ญะบัล และ อบู มูซา อัล-อัชอะรี เดินทางไปเผยแผ่อิสลามและเป็นผู้ปกครองที่เมืองเยเมน ซึ่งหลักการ 3 ข้อนี้ถือเป็นหัวใจสำคัญของการทำงานศาสนา การบริหารคน และการใช้ชีวิตร่วมกันในสังคม :
1. "จงแจ้งข่าวดี และอย่าทำให้ผู้คนเตลิดหนี" ( بَشِّرَا وَلَا تُنَفِّرَا)
▪️ความหมาย : ให้เน้นการพูดถึงผลตอบแทนความดี ความเมตตาของอัลลอฮ์ และความสวยงามของศาสนา เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ มากกว่าการขู่ให้กลัว ซ้ำเติม หรือเน้นย้ำแต่เรื่องการลงโทษจนคนฟังรู้สึกหมดหวังในความเมตตาแล้วเดินหันหลังหนีไป
▪️การนำไปใช้ : ใช้คำพูดที่สร้างพลังบวก ให้กำลังใจผู้คนในการทำความดี แม้เขาจะยังมีข้อบกพร่องอยู่ก็ตาม
2. "จงสร้างความสะดวกง่ายดาย และอย่าสร้างความยากลำบาก" (يَسِّرَا وَلَا تُعَسِّرَا)
▪️ความหมาย : อิสลามเป็นศาสนาที่ตั้งอยู่บนความสะดวกสบาย ไม่ตึงเครียดจนเกินไป ท่านศาสดา (ซ็อลฯ) สั่งให้อำนวยความสะดวกแก่ผู้คนในการเรียนรู้และการปฏิบัติศาสนกิจ
▪️การนำไปใช้ : ในการเผยแผ่หรือสอนศาสนา (รวมถึงการอบรมเลี้ยงดูและกล่าวตักเตือนคนในครอบครัว) ควรเริ่มจากสิ่งง่ายๆ ก่อน ไม่ควรยัดเยียดกฎเกณฑ์ที่เข้มงวดเกินไปจนทำให้ผู้คนรู้สึกว่าศาสนาเป็นเรื่องยากและเข้าถึงไม่ได้
3. "จงปรองดองร่วมมือกัน และอย่าขัดแย้งแตกแยกกัน" (تَطَاوَعَا وَلَا تَخْتَلِفَا)
▪️ ความหมาย : คำว่า "تَطَاوَعَا" หมายถึงการผ่อนปรนเข้าหากัน ยอมรับฟังกัน และร่วมมือกันทำงาน ส่วน "لَا تَخْتَلِفَا" คือการห้ามไม่ให้ยึดทิฐิหรือความคิดตัวเองเป็นใหญ่จนนำไปสู่ความแตกแยก
▪️ การนำไปใช้ : ในการทำงานเป็นทีมหรือการอยู่ร่วมกันในสังคม แม้จะมีความเห็นที่ต่างกัน แต่ต้องพยายามหาจุดร่วม ผ่อนหนักผ่อนเบา เพื่อรักษาความเป็นเอกภาพและน้ำหนึ่งใจเดียวกันไว้
สรุป : ฮะดีษบทนี้สอนให้เราใช้ ความเมตตา ความยืดหยุ่น และการสร้างสมานฉันท์ เป็นแนวทางในการปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น ไม่ว่าจะในฐานะผู้นำ ครู พ่อแม่ เพื่อนร่วมงาน หรือเพื่อนร่วมสังคม
บทความ : เชคมูฮัมมัดนาอีม ประดับญาติ
Copyright © 2026 SAHIBZAMAN.NET- สื่อเรียนรู้อิสลามสำหรับอิสระชนคนรุ่นใหม่