มาตรวัดความยำเกรงพระผู้เป็นเจ้านั้นไม่ได้ดูเพียงแค่การปฏิบัติศาสนกิจ (อิบาดะฮ์) ภายนอก แต่ดูที่ความซื่อสัตย์และการยืนหยัดในความถูกต้อง ในมุมมองของศาสนานั้น สำหรับบุคคลที่เอาจิตวิญญาณแห่งความจริงและความยุติธรรมตั้งอยู่เหนือผลประโยชน์ส่วนตน การเป็นคนซื่อสัตย์ที่กล้ายอมรับความจริง แม้ในวันที่ตัวเองต้องเสียเปรียบ คือสัญลักษณ์ของคนที่คุณธรรมสูงสุดสำหรับเขา
ท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) กล่าวว่า :
اَتْقَى النَّاسِ مَنْ قَالَ الْحَقَّ فِیمَا لَهُ وَعَلَیْهِ
"มนุษย์ที่มีความยำเกรง (ยึดมั่นในคุณธรรม) มากที่สุด คือผู้ที่พูดความจริงทั้งในสิ่งที่เป็นผลประโยชน์ต่อตัวเขาและสิ่งที่เป็นผลเสียต่อตัวเขาเอง"
(มัน ลายะห์ฎุรุฮุล ฟะกีฮ์, เชคซอดูก, เล่ม 4, หน้า 395)
อธิบายความหมายและข้อคิดจากฮะดีษ
ฮะดีษ (วจนะ) บทนี้ ท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) ได้ให้มาตรวัดที่สำคัญในการดูว่า ใครคือผู้ที่มี "ตักวา" (ความยำเกรงต่อพระผู้เป็นเจ้า หรือความมีคุณธรรมสูงสุด) โดยไม่ได้ดูเพียงแค่การปฏิบัติศาสนกิจ (อิบาดะฮ์) ภายนอก แต่ดูที่ ความซื่อสัตย์และการยืนหยัดในความถูกต้อง ซึ่งสามารถแยกแยะรายละเอียดได้ดังนี้ :
1. การพูดความจริงเมื่อได้ประโยชน์ (فِیمَا لَهُ - สิ่งที่เป็นผลดีต่อเขา)
▪️ การพูดความจริงหรือปกป้องความถูกต้องในตอนที่เราได้ประโยชน์ หรือตอนที่เข้าข้างฝ่ายเรา เป็นเรื่องที่ทำได้ง่าย เพราะมันส่งเสริมสถานะ อารมณ์ หรือผลประโยชน์ของเราเอง
2. การพูดความจริงเมื่อต้องเสียประโยชน์ (وَعَلَیْهِ - สิ่งที่เป็นผลเสียต่อเขา)
▪️ นี่คือ "บททดสอบที่แท้จริง" ของมนุษย์ การยอมรับความจริง ยอมรับความผิด หรือยืนหยัดในความถูกต้องในสถานการณ์ที่ทำให้เราต้องเสียทรัพย์สิน เสียชื่อเสียง เสียหน้า หรือยอมรับว่า ฝ่ายตรงข้ามเป็นฝ่ายถูก เป็นเรื่องที่ทำได้ยากยิ่งและต้องใช้ความกล้าหาญทางจริยธรรมอย่างสูง
3. มาตรวัดความยำเกรง (ตักวา) ที่แท้จริง
▪️ ฮะดีษนี้สอนว่า ผู้ที่มีตักวาหรือมีความยำเกรงต่ออัลลอฮ์อย่างแท้จริง จะไม่ปล่อยให้อารมณ์ใฝ่ต่ำ ความเห็นแก่ตัว หรือความรักพวกพ้องมาบดบังความจริง
▪️ สอดคล้องกับคัมภีร์อัลกุรอานในบท (ซูเราะฮ์) อัน-นิซาอ์ โองการ (อายะฮ์) ที่ 135 ที่พระผู้เป็นเจ้า ทรงตรัสว่า :
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ
“โอ้ผู้ศรัทธาทั้งหลาย! จงเป็นผู้ที่ดำรงไว้ซึ่งความยุติธรรม เป็นพยานเพื่ออัลลอฮ์ และแม้ว่าจะเป็นการปรักปรำตัวของพวกเจ้าเอง หรือผู้บังเกิดเกล้าทั้งสองและญาติที่ใกล้ชิดก็ตาม...”
สรุปคุณค่าที่ได้รับ
ฮะดีษบทนี้ เตือนสติให้เรา เอาจิตวิญญาณแห่งความจริงและความยุติธรรมตั้งอยู่เหนือผลประโยชน์ส่วนตน การเป็นคนซื่อสัตย์ที่กล้ายอมรับความจริง แม้ในวันที่ตัวเองต้องเสียเปรียบ คือสัญลักษณ์ของคนที่มีตักวา (ความยำเกรงต่อพระผู้เป็นเจ้า) หรือ ความมีคุณธรรมสูงสุดในมุมมองของศาสนา
บทความ : เชคมูฮัมมัดนาอีม ประดับญาติ
Copyright © 2026 SAHIBZAMAN.NET- สื่อเรียนรู้อิสลามสำหรับอิสระชนคนรุ่นใหม่