การแบ่งเวลาในชีวิตประจำวันตามคำสอนของอิมามมูซา กาซิม (อ.)
การแบ่งเวลาในชีวิตประจำวันตามคำสอนของอิมามมูซา กาซิม (อ.)

บนพื้นฐานคำสอนด้านจริธรรมและการอบรมขัดเกลา (ตัรบียะฮ์) ของท่านอิมามมูซา กาซิม (อ.) การวางแผนและบริหารเวลา ถือเป็นหลักการพื้นฐานอย่างหนึ่งในชีวิตของชาวมุสลิม ท่านเน้นย้ำในหะดีษที่มีชื่อเสียงบทหนึ่งว่า บุคคลควรแบ่งในการดำเนินชีวิตของตนออกเป็นสี่ส่วน 

    ตัวบทของหะดีษมีดังนี้

إِجْتَهِدُوا فى أَنْ یَکُونَ زَمانُکُمْ أَرْبَعَ ساعات:ساعَةً لِمُناجاةِ اللهِ، وَساعَةً لاَِمْرِالْمَعاشِ، وَساعَةً لِمُعاشَرَةِ الاِْخْوانِ والثِّقاةِ الَّذینَ یُعَرِّفُونَکُمْ عُیُوبَکُمْ وَیُخَلِّصُونَ لَکُمْ فِى الْباطِنِ، وَساعَةً تَخْلُونَ فیها لِلَذّاتِکُمْ فى غَیْرِ مُحَرَّم وَبِهذِهِ السّاعَةِ تَقْدِروُنَ عَلَى الثَّلاثِ ساعات

"จงพยายามแบ่งเวลาของพวกท่านออกเป็นสี่ส่วน : 1- ส่วนหนึ่งสำหรับการวิงวอนต่ออัลลอฮ์ 2- ส่วนหนึ่งสำหรับการหาเลี้ยงชีพ 3- ส่วนหนึ่งสำหรับการคบหาสมาคมกับพี่น้องและผู้ที่ไว้วางใจได้ ผู้ที่จะแนะนำพวกท่านให้รับรู้ถึงข้อบกพร่องของพวกท่านและปลูกฝังความจริงใจในหัวใจของพวกท่าน 4- และอีกส่วนหนึ่ง (คือช่วงเวลา) ที่พวกท่านจะปลีกตนเพื่อเพลิดเพลินกับความสุขที่ไม่ใช่สิ่งต้องห้าม และด้วยกับช่วงเวลาส่วนนี้ พวกท่านก็จะสามารถทำหน้าที่ในอีกสามส่วนที่เหลือได้" (1)

การแบ่งช่วงเวลาในชีวิตประจำวันออกเป็นสี่ส่วน

    ส่วนที่หนึ่ง : การสื่อสารและการเชื่อมสัมพันธ์กับพระเจ้า (ساعَةً لِمُناجاةِ اللهِ)

    ▪การจัดสรรเวลาสำหรับการอิบาดะฮ์ การนมาซ การวิงวอน (ดุอาอ์) และภาวนาขอพรต่อพระเจ้า

    ▪การเสริมสร้างความเข้มแข็งในมิติทางจิตวิญญาณ ความสงบทางจิตใจ และการพัฒนาและขัดเกลาตนเองของมนุษย์จะเกิดขึ้นในช่วงเวลาส่วนนี้

    ส่วนที่สอง : ความอุตสาห์พยายามในการหาเลี้ยงชีพ (ساعَةً لاَِمْرِالْمَعاشِ)

    ▪ กิจกรรมต่างๆ ทางเศรษฐกิจ การทำงาน การหาเลี้ยงชีพอย่างถูกต้องตามศาสนบัญญัติ (ฮะลาล) และการวางแผนจัดการเรื่องทางวัตถุในชีวิต

    ▪ อิสลามถือว่าการทำงานและความเป็นอิสระทางการเงินเป็นคุณค่าและรูปแบบหนึ่งของญิฮาด (2)

    ส่วนที่สาม : การสมาคมทางสังคมและคบหามิตรที่เป็นคนดี (ساعَةً لِمُمعاشَرَةِ الاِْخْوانِ)

    ▪ปฏิสัมพันธ์กับพี่น้องผู้เคร่งศาสนาและบุคคลที่เชื่อถือได้ซึ่งจะตักเตือนเราอย่างจริงใจถึงข้อบกพร่องต่างๆ

    ▪ความสัมพันธ์เหล่านี้จำเป็นต้องตั้งอยู่บนความบริสุทธิ์ใจจากภายใน การพัฒนาทางความคิด และการปรับปรุงแก้ไขพฤติกรรมต่างๆ ทางสังคม

    ส่วนที่สี่ : การพักผ่อนหย่อนใจและนันทนาการที่ฮะลาล (ساعَةً تَخْلُونَ فیها لِلَذّاتِکُمْ)

    ▪การปลีกตัวเพื่อการพักผ่อน นันทนาการเพื่อสุขภาพ และความเพลิดเพลินในความสุขที่ไม่ใช่สิ่งต้องห้าม (ฮะรอม)

    ▪ ช่วงเวลาส่วนนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการฟื้นฟูพละกำลังทางกายและจิตใจของบุคคล

ความสำคัญหลักของการพักผ่อนหย่อนใจที่ที่เป็นที่อนุญาต (ฮะลาล) ตามทัศนะของอิมามมูซา กาซิม (อ.)

    ▪ประเด็นสำคัญมากในตอนท้ายของริวายะฮ์ ((คำรายงาน) นี้ คือการเน้นย้ำของท่านอิมาม (อ.) ในส่วนที่สี่ ท่านกล่าวว่า «و بِهذِهِ السّاعَةِ تَقْدِروُنَ عَلَى الثَّلاثِ ساعات»  “และด้วยกับช่วงเวลาส่วนนี้ พวกท่านก็จะสามารถทำหน้าที่ในอีกสามส่วนที่เหลือได้”  นั่นคือ ในช่วงเวลานี้ (นันทนาการและการแสวงหาความสุขที่เป็นสิ่งอนุญาต (ฮะลาล))  มนุษย์จะได้รับพละกำลังและความกระปรี้กระเปร่าที่จำเป็นในการปฏิบัติภารกิจอีกสามอย่าง (การอิบาดะฮ์ การทำงานประกอบอาชีพ และการเข้าสังคม)

    ▪มุมมองนี้แสดงให้เห็นว่าในสำนักคิดของท่านอิมามมูซา กาซิม (อ.) การพักผ่อนหย่อนใจและนันทนาการที่ดีต่อสุขภาพไม่ใช่เรื่องรอง แต่เป็นแรงผลักดันและเงื่อนไขเบื้องต้นสำหรับความสำเร็จในทุกเรื่องทั้งทางวัตถุและจิตวิญญาณในชีวิตของคนเรา


เชิงอรรถ :

(1) ตุหะฟุลอุกูล, หน้า 409

(2) ท่านอิมามมูซา (อ.) เองได้กล่าวว่า :

مَنْ طَلَبَ هذَا الرِّزْقَ مِنْ حِلِّهِ لِيَعُودَ بِهِ عَلى عِيالِهِ وَنَفْسِهِ كانَ كَالْمُجاهِدِ فى سَبيلِ اللّه

"ผู้ใดแสวงหาปัจจัยยังชีพนี้จากหนทางที่อนุมัต เพื่อนำมันกลับไปให้ครอบครัวของเขาและตัวเขาเอง เขาเปรียบได้ดั่งผู้ที่ทำการต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์" (อัตตะฮ์ซีบ, เล่ม 6, หน้า 184)


บทความ : เชคมุฮัมมัดนาอีม ประดับญาติ

Copyright © 2026 SAHIBZAMAN.NET- สื่อเรียนรู้อิสลามสำหรับอิสระชนคนรุ่นใหม่

ผู้เยี่ยมชมอยู่ขณะนี้

มี 332 ผู้มาเยือน และ ไม่มีสมาชิกออนไลน์ ออนไลน์

31867076
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1279
11986
52428
31731294
210068
364715
31867076

พฤ 19 พ.ย. 2026 :: 02:01:23