ท่านคือมัยซัม อิบนุ ยะห์ยา อัล-ตัมมาร อดีตทาสที่ได้รับการปลดปล่อยโดยท่านอิมามอะลี (อ.) และบางแหล่งข้อมูลกล่าวว่าท่านมาจากนัจรอนและมีเชื้อสายเปอร์เซีย (อะญัม) นามแฝงของท่านคืออบู ซาลิม และได้รับฉายาว่า "อัล-ตัมมาร" เนื่องจากท่านเป็นพ่อค้าขายอินทผลัมในเมืองกูฟะฮ์ ท่านเสียชีวิตในฐานะชะฮีด (มรณสักขี) ในปีฮิจเราะห์ศักราชที่ 60 ประมาณหนึ่งเดือนก่อนเหตุการณ์โศกนาฏกรรมแห่งกัรบะลา ตามคำสั่งของทรราช อุบัยดิลลิฮ์ อิบนิ ซิยาด
มัยซัม ตัมมาร เป็นสหายของท่านผู้นำแห่งศรัทธาชน อะลี อิบนุ อบีฏอลิบ (อ.) และเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญของชีอะฮ์ในช่วงศตวรรษแรกของฮิจเราะห์ศักราช ท่านอิมามอะลี (อ.) ได้ซื้อตัวท่าน แล้วปลดปล่อยท่านจากการเป็นทาส และทำให้ท่านกลายเป็นผู้ใกล้ชิดกับตน มอบความรู้ด้านการตีความ (ตะวีล) และความหมายอันลึกซึ้งของคัมภีร์อัลกุรอานให้แก่ท่าน จนกระทั่งท่านได้กลายเป็นหนึ่งในผู้ถ่ายทอดความรู้ของอะฮ์ลุลบัยต์ (อ.)
ท่านอิมามซอดิก (อ.) กล่าวว่า
إنّ ميثم كان من العلماء،وقدعلّمه أميرالمؤمنين (عليه السلام) ألف باب من التأويل
"แท้จริงมัยซัมนั้นเป็นหนึ่งในบรรดานักปราชญ์ (อุละมาอ์) และท่านผู้นำแห่งศรัทธาชน (อ.) ได้สอนการตีความอัลกุรอานแก่เขาถึงหนึ่งพันประตู (บท) (1)
ท่านเป็นหนึ่งในนักรายงานหะดีษ (มุฮัดดิซีน) คนแรกๆ ที่กล่าวถึง "วิลายะฮ์" (ความเป็นผู้นำ) ของท่านอิมามอะลี (อ.) เป็นผู้เผยแพร่คำสอนต่างๆ ของอะฮ์ลุลบัยต์ (อ.) และเป็นผู้ปูทางไปสู่การปฏิวัติของท่านอิมามฮุเซน (อ.) และการพลีชีพของท่าน แม้ว่าสถานการณ์ทางการเมืองในขณะนั้นจะเต็มไปด้วยอันตรายก็ตาม
มัยซัม ตัมมาร มักจะแจ้งข่าวดีแก่ผู้คนเกี่ยวกับการเป็นชะฮีดของท่านอิมามฮุเซน (อ.) โดยกล่าวว่า
يُقتل ابن رسول الله ظمآن غريبًا بكربلاء، لا ناصرله... فهل من واعٍ؟
“บุตรของท่านศาสนทูตของอัลลอฮ์จะถูกสังหารในสภาพที่กระหายน้ำและเป็นคนแปลกหน้าในกัรบะลา โดยไม่มีใครให้การช่วยเหลือท่าน … จะมีใครบ้างไหมที่ใส่ใจคำเตือนนี้?"
และเมื่อท่านอิมามฮุเซน (อ.) เดินทางผ่านกัรบะลา ท่านได้หยุด ณ สถานที่ที่มัยซัมถูกตรึงกางเขน และกล่าวว่า
رحمك الله يا ميثم، لقد سبقنا إلى اللقاء،وصدقك ما وعدك به مولانا أميرالمؤمنين
“ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน โอ้มัยซัม ท่านได้นำหน้าพวกเราไปพบพระเจ้าแล้ว และสิ่งที่ท่านผู้นำแห่งศรัทธาชน (อ.) นาย (เมาลา) ของเราได้สัญญาไว้กับท่านนั้น ได้เป็นจริงแล้ว” (2)
มัยซัมกับท่านผู้นำแห่งศรัทธาชน อะลี (อ.)
ในช่วงเวลาที่ความจงรักภักดีและการยอมรับใน "วิลายะฮ์" (อำนาจการปกครอง) ของท่านอิมามอะลี (อ.) ถูกตั้งข้อหาเป็นอาชญากรรมที่ต้องโทษประหารชีวิต ทาสที่ได้รับการปลดปล่อยคนนี้ได้ลุกขึ้นยืนเพื่อเป็นหนึ่งในผู้สนับสนุนสัจธรรมที่ยิ่งใหญ่ที่สุดและเป็นเสาหลักแห่งความจงรักภักดี ท่านพูดในตลาดเกี่ยวกับความประเสริฐของท่านอะลี (อ.) และประกาศความจงรักภักดีต่อท่านอย่างเปิดเผย แม้จะถูกข่มขู่และคุกคามก็ตาม
ท่านผู้นำแห่งศรัทธาชน (อ.) กล่าวกับมัยซัมว่า
يا ميثم، إنك تؤخذ بعدي فتُصلب، وتُقتل، وتُطعن بحربة، فتصبروتُحتسب،وتكون معي في درجتي
“โอ้ มัยซัมเอ๋ย! ภายหลังจากฉัน เจ้าจะถูกจับกุม แล้วถูกตรึงกางเขน ถูกฆ่า และถูกแทงด้วยหอก ดังนั้นจงอดทนเถิด และจงแสวงหาผลตอบแทนจากอัลลอฮ์ แล้วเจ้าจะได้อยู่กับฉันในฐานันดรของฉัน” (3)
ยิ่งไปกว่านั้นท่านยังได้แสดงให้เขาเห็นสถานที่ถูกตรึงกางเขนของเขาด้วย มัยซัมจะมาที่ต้นอินทผาลัมที่เขาจะถูกตรึงกางเขน แล้วจะทำการนมาซที่นั่น และกล่าวว่า :
يا شجرة، قد خلّفكِ لي أميرالمؤمنين
“โอ้ ต้นไม้เอ๋ย! ท่านผู้นำแห่งศรัทธาชนได้จากไปและทิ้งเจ้าไว้ให้ข้าแล้ว”
ความแน่วแน่ในศรัทธาและการปฏิเสธที่จะแยกตัวออกจากท่านอิมามอะลี (อ.)
เมื่อเขาถูกจับกุม เขาได้รับทางเลือกสองทางระหว่างการมีชีวิตรอดและการสาปแช่งท่านอิมามอะลี (อ.) เขาปฏิเสธ ดังนั้นอุบัยดิลลาฮ์จึงสั่งให้ตรึงเขาไว้บนต้นอินทผาลัม
อุบัยดิลลาฮ์ อิบนิ ซิยาด กล่าวกับท่านว่า :
لتلعننّ عليًّا أو لأقطعنّ لسانك
“เจ้าจะต้องสาปแช่งอะลี มิฉะนั้นข้าจะตัดลิ้นของเจ้า”
มัยซัมตอบว่า :
كان مولاي قد أخبرني أنك ستفعل بي ذلك، وإنّي على بصيرة من أمري
“นาย (เมาลา) ของข้าได้แจ้งให้ข้าทราบว่าเจ้าจะทำเช่นนี้กับข้า และข้ามีความเข้าใจเป็นอย่างดีในสิ่งที่จะเกิดขึ้นกับข้า” (4)
มัยซัมถูกตรึงกางเขนในเมืองกูฟะฮ์ และจากบนกางเขนนั้นท่านได้กล่าวต่อผู้คนเกี่ยวกับความประเสริฐต่างๆ ของท่านผู้นำแห่งศรัทธาชน อะลี อิบนิ อบีฏอลิบ (อ.) จนกระทั่งลิ้นของท่านถูกตัดและร่างกายของท่านถูกแทงด้วยหอก ท่านได้รับเกียรติแห่งการเป็นชะฮีด (มรณสักขี) ด้วยความอดทน ความมั่นคง และความจงรักภักดี
และเช่นนี้เอง มัยซัม ตัมมาร (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยท่าน) จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ที่ยังคงมีชีวิตอยู่ :
สำหรับการยืนหยัดในความจงรักภักดีต่อ "วิลายะฮ์"
การยอมพลีชีพในหนทางของพระเจ้า โดยไม่ประนีประนอม
ความจงรักภักดีที่แท้จริงซึ่งซื้อไม่ได้ ไม่ว่าจะเผชิญกับความยากลำบากและการทดสอบที่หนักหน่วงเพียงใดก็ตาม
และในช่วงเวลาแห่งความพลิกผันและการแตกหัก เรื่องราวแห่งชีวิตของท่านยังคงเป็นสารที่เปิดกว้างสำหรับอิสระชนทุกคนว่า :
ความจงรักภักดีไม่ได้วัดด้วยคำพูด แต่ด้วยจุดยืนและการกระทำ
และผู้ใดที่รู้จักท่านอะลี (ขอสันติสุขจงมีแด่ท่าน) อย่างแท้จริง จะไม่ยอมก้มหัวให้ใคร นอกจากเพื่ออัลลอฮ์ และจะไม่ขายลิ้นของตน แม้ว่ามันจะนำไปสู่การถูกตรึงกางเขนก็ตาม
แหล่งอ้างอิง
1. อัลกาฟี, เชคกุลัยนี, เล่ม 2, หน้า 65
2. มุซีรุลอะห์ซาน, อิบนุ นะมา, หน้า 30
3. อัลอิคติศ๊อศ, เชคมุฟีด, หน้า,222
4. บิฮารุลอันวาร,เล่ม 42, หน้า 118
บทความ : เชคมุฮัมมัดนาอีม ประดับญาติ
Copyright © 2026 SAHIBZAMAN.NET- สื่อเรียนรู้อิสลามสำหรับอิสระชนคนรุ่นใหม่