กว่าหนึ่งศตวรรษหลังจากที่ปฏิญญาบัลโฟร์ของอังกฤษช่วยปูทางไปสู่การก่อตั้งประเทศอิสราเอล ผลสำรวจความคิดเห็นล่าสุดในสหราชอาณาจักรพบว่า ชาวอังกฤษถึง 78% มองว่า อิสราเอลเป็นภัยคุกคามร้ายแรงต่อสันติภาพโลกในปัจจุบัน

    กว่าหนึ่งศตวรรษหลังจากที่สหราชอาณาจักรได้มอบหนึ่งในรากฐานทางการเมืองที่สำคัญที่สุดให้แก่การก่อตัวของโครงการไซออนิสต์ในปาเลสไตน์ผ่านปฏิญญาบัลโฟร์ ปัจจุบันกระแสสังคมส่วนใหญ่ในประเทศเดียวกันนี้กลับมองว่า อิสราเอลเป็นภัยคุกคามร้ายแรงต่อสันติภาพโลก ความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เป็นเพียงการเปลี่ยนมุมมองของพลเมืองในประเทศยุโรปที่มีต่อตัวแสดงต่างชาติเท่านั้น หากแต่ยังเป็นสัญญาณบ่งชี้ถึงการเสื่อมถอยของความชอบธรรมในระดับนานาชาติของระบอบการปกครองหนึ่ง ซึ่งตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมาพยายามสร้างความชอบธรรมให้แก่การกระทำของตนภายใต้กรอบของ 'สิทธิ์ในการปกป้องความมั่นคงและการดำรงอยู่' โดยอาศัยการสนับสนุนจากชาติมหาอำนาจตะวันตกมานานหลายทศวรรษ

    ผลสำรวจล่าสุดโดยศูนย์วิจัยทางสังคมแห่งชาติของสหราชอาณาจักร (National Centre for Social Research) แสดงให้เห็นว่า ผู้ตอบแบบสอบถามถึง 78 เปอร์เซ็นต์ มองว่า อิสราเอลเป็นภัยคุกคามร้ายแรงต่อสันติภาพโลก ในขณะที่เมื่อสองทศวรรษก่อนตัวเลขนี้อยู่ที่ประมาณ 48 เปอร์เซ็นต์ ดัชนีชี้วัดนี้เคยพุ่งสูงถึง 73 เปอร์เซ็นต์ ในช่วงฤดูใบไม้ร่วงปี ค.ศ. 2024 และหลังจากลดลงชั่วคราว ก็ได้ปรับตัวสูงขึ้นอีกครั้งในช่วงฤดูใบไม้ผลิปี ค.ศ. 2026

    ในขณะเดียวกัน ผู้เข้าร่วมการสำรวจ 74 เปอร์เซ็นต์ ยังประเมินว่า สหรัฐอเมริกาเป็นภัยคุกคามร้ายแรงต่อสันติภาพโลกด้วยเช่นกัน ซึ่งเป็นตัวเลขที่เพิ่มขึ้นจากประมาณ 35 เปอร์เซ็นต์ ในปี ค.ศ.2024 การนำสถิติทั้งสองชุดนี้มาวางเทียบเคียงกันสะท้อนให้เห็นว่า กระแสสังคมของอังกฤษไม่ได้มองในแง่ร้ายต่อการดำเนินงานของอิสราเอลเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังรวมถึงบทบาทของมหาอำนาจหลักที่ให้การสนับสนุนอิสราเอลในการสร้างความไร้เสถียรภาพให้กับโลกอีกด้วย

    หากต้องการเข้าใจถึงความลึกซึ้งของความเปลี่ยนแปลงนี้ เราต้องย้อนกลับไปในวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1917 ซึ่งเป็นวันที่ อาเธอร์ บัลโฟร์ (Arthur Balfour) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของอังกฤษในขณะนั้น ได้ประกาศจุดยืนของรัฐบาลในการสนับสนุนการจัดตั้งสิ่งที่เรียกว่า 'มาตุภูมิแห่งชาติสำหรับชาวยิว' ในดินแดนปาเลสไตน์ ปฏิญญาบัลโฟร์ ไม่ได้เป็นเพียงแค่ท่าทีทางการทูตเท่านั้น แต่ยังถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการแปรเปลี่ยนความปรารถนาทางการเมืองของขบวนการไซออนิสต์ ให้กลายเป็นโครงการที่ได้รับการสนับสนุนจากหนึ่งในชาติมหาอำนาจของยุคนั้น พันธสัญญาดังกล่าวยังได้รับสถานะทางการเมืองและทางกฎหมายในช่วงยุคที่อังกฤษได้รับอาณัติให้ปกครองปาเลสไตน์ (British Mandate) โดยตั้งแต่ปี ค.ศ. 1922 ถึง 1947 กรุงลอนดอนเป็นผู้รับผิดชอบในการบริหารจัดการดินแดนแห่งนี้ และมีบทบาทสำคัญในการปูพื้นฐานให้แก่การก่อตั้งประเทศอิสราเอล

    บัดนี้ กว่าหนึ่งศตวรรษหลังจากการตัดสินใจครั้งนั้น ความย้อนแย้งทางประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญได้ก่อตัวขึ้น นั่นคือ ประเทศที่รัฐบาลเคยมีบทบาทในการปูทางไปสู่การก่อตั้งอิสราเอล ปัจจุบันกลับกำลังเผชิญกับการก่อตัวของกระแสวิพากษ์วิจารณ์ของสาธารณชนต่อระบอบการปกครองนี้ในวงกว้างที่สุดครั้งหนึ่ง ซึ่งคำตอบของความเปลี่ยนแปลงนี้ต้องค้นหาจากผลการดำเนินงานและการกระทำของตัวอิสราเอลเองเป็นสำคัญ ยิ่งกว่าสิ่งอื่นใด

    ในบริบทนี้ ฉนวนกาซาได้กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ชี้ขาด ปฏิบัติการทางทหารในวงกว้างของอิสราเอลหลังวันที่ 7 ตุลาคม ค.ศ.2023 นำไปสู่การทำลายล้างพื้นที่อยู่อาศัยเป็นบริเวณกว้าง การพินาศของโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ การล่มสลายของระบบสาธารณสุขส่วนใหญ่ และการพลัดถิ่นฐานในวงกว้างของชาวปาเลสไตน์ ตามข้อมูลสถิติจากกระทรวงสาธารณสุขของฉนวนกาซา ณ วันที่ 27 กันยายน ค.ศ. 2026 จำนวนชาวปาเลสไตน์ที่เสียชีวิตนับตั้งแต่เริ่มต้นปฏิบัติการครั้งนี้มีมากกว่า 74,000 ราย และจำนวนผู้ได้รับบาดเจ็บพุ่งสูงถึงประมาณ 175,000 ราย

    มิติทางกฎหมายของความโหดร้ายเหล่านี้ ยังได้กลายเป็นหนึ่งในปัจจัยหลักที่บั่นทอนความน่าเชื่อถือในระดับนานาชาติของอิสราเอล คณะกรรมาธิการสอบสวนอิสระของสหประชาชาติ (UN Independent Commission of Inquiry) ได้ประกาศเมื่อเดือนกันยายน ปี ค.ศ.2025 ว่า เจ้าหน้าที่และกองกำลังของอิสราเอลได้ก่ออาชญากรรมการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ (Genocide) ในฉนวนกาซา และยังระบุถึงการก่ออาชญากรรมสงคราม (War crimes) และอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ (Crimes against humanity) ด้วย

    นอกจากนี้ ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (International Court of Justice - ICJ) ในความเห็นเชิงแนะนำเมื่อเดือนกรกฎาคม ปี ค.ศ 2024 ยังได้ประกาศว่า การคงอยู่ของอิสราเอลในดินแดนปาเลสไตน์ที่ถูกยึดครองนั้นเป็นสิ่งผิดกฎหมาย และเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการยุติสถานการณ์ดังกล่าว

    อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงของกระแสสังคมไม่อาจถูกมองว่าเป็นเพียงปฏิกิริยาทางอารมณ์ที่มีต่อภาพความสูญเสียในฉนวนกาซาเท่านั้น ประเด็นหลักอยู่ที่การก่อตัวของการรับรู้ที่ว่า สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในปาเลสไตน์ไม่ใช่เหตุการณ์ชั่วคราว แต่เป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบการกระทำระยะยาวที่มีรากฐานมาจากการยึดครองอย่างต่อเนื่อง การขยายนิคมชาวยิว และการจำกัดสิทธิของชาวปาเลสไตน์ ในความเป็นจริง ฉนวนกาซาได้กลายเป็นปัจจัยที่นำพามิติและผลพวงของนโยบายเหล่านี้มาปรากฏสู่สายตาของประชาคมโลกมากยิ่งขึ้นกว่าที่เคยเป็นมา

    การขยายขอบเขตปฏิบัติการของอิสราเอลไปยังเลบานอนและซีเรีย รวมถึงการเผชิญหน้าโดยตรงกับอิหร่าน ยังได้ตอกย้ำการรับรู้นี้ให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ความกังวลของสาธารณชนไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่ประเด็นปาเลสไตน์อีกต่อไป แต่ได้เกิดคำถามขึ้นมาว่า นโยบายด้านความมั่นคงและการทหารของอิสราเอลนั้น แทนที่จะสร้างเสถียรภาพ กลับกลายเป็นหนึ่งในปัจจัยหลักที่ขยายวงกว้างของวิกฤตการณ์ในภูมิภาคเสียเองหรือไม่ เมื่อการกระทำของตัวแสดงระดับภูมิภาครายหนึ่งนำไปสู่ความไม่มั่นคงที่เพิ่มมากขึ้นและแนวโน้มของการเผชิญหน้าที่ขยายตัวออกไป จึงเป็นเรื่องธรรมดาที่การประเมินของสาธารณชนที่มีต่อบทบาทของประเทศนั้นในด้านความมั่นคงของโลกย่อมต้องเปลี่ยนแปลงตามไปด้วย

    ในบริบทนี้ การเพิ่มขึ้นของมุมมองเชิงลบที่มีต่อสหรัฐอเมริกาก็น่าสังเกตเช่นกัน ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา กรุงวอชิงตันเป็นผู้สนับสนุนทางการเมืองและการทหารที่สำคัญที่สุดของอิสราเอล และได้ช่วยลดทอนแรงกดดันจากนานาชาติที่มีต่อกรุงเทลอาวีฟในหลายต่อหลายวิกฤต การสนับสนุนอย่างต่อเนื่องนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเหตุการณ์ในฉนวนกาซา ได้ตอกย้ำคำถามในหมู่สาธารณชนชาวตะวันตกว่า บรรดาชาติมหาอำนาจมีความมุ่งมั่นที่จะบังคับใช้หลักการเหล่านี้กับพันธมิตรของตนเองอย่างจริงจัง เหมือนกับที่พวกเขาพูดถึงระเบียบระหว่างประเทศและสิทธิมนุษยชนหรือไม่

    แน่นอนว่า การเปลี่ยนแปลงของทัศนคติสาธารณชนในสหราชอาณาจักรไม่ได้หมายความถึงการเปลี่ยนแปลงนโยบายอย่างเป็นทางการของกรุงลอนดอนโดยสิ้นเชิง หรือการยุติการสนับสนุนอิสราเอลของประเทศนี้ รัฐบาลยังคงตัดสินใจโดยอิงตามข้อพิจารณาด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ และความเป็นพันธมิตรทางยุทธศาสตร์ อย่างไรก็ตาม การต่อต้านจากสาธารณชนในวงกว้างสามารถเพิ่มต้นทุนทางการเมืองในการสนับสนุนอิสราเอล และส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจของรัฐบาลในอนาคตได้

    ความจริงก็คือ ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา อิสราเอลได้รับความคุ้มกันทางการเมืองและการทูตในรูปแบบหนึ่งในพื้นที่ส่วนใหญ่ของโลกตะวันตก ซึ่งเป็นความคุ้มกันที่มีรากฐานมาจากข้อพิจารณาทางประวัติศาสตร์และความเป็นพันธมิตรทางยุทธศาสตร์ ทว่าในวันนี้ ต้นทุนทางการเมืองดังกล่าวกำลังเผชิญกับการกัดกร่อนอย่างรุนแรง ผลสำรวจความคิดเห็นในสหราชอาณาจักรจึงเป็นสัญญาณที่ชัดเจนถึงการเปลี่ยนแปลงของเกณฑ์มาตรฐานที่สาธารณชนใช้ตัดสินระบอบการปกครองนี้

    จากปฏิญญาบัลโฟร์มาจนถึงผลสำรวจในวันนี้ มีระยะเวลาห่างกันกว่าหนึ่งศตวรรษ ทว่าประวัติศาสตร์ในปัจจุบันกำลังเผชิญกับความย้อนแย้งที่มีนัยสำคัญ นั่นคือ ประเทศที่ครั้งหนึ่งเคยมีบทบาทในการก่อตั้งอิสราเอล ปัจจุบันกลับต้องเป็นสักขีพยานว่า พลเมืองส่วนใหญ่ของตนมองว่าระบอบการปกครองนี้เป็นภัยคุกคามต่อสันติภาพโลก

    พัฒนาการนี้แสดงให้เห็นว่า การสนับสนุนจากชาติมหาอำนาจอาจช่วยปูพื้นฐานให้แก่การก่อตั้งระบอบการปกครองหนึ่งขึ้นมาได้ แต่ไม่อาจสร้างความชอบธรรมอันเป็นนิรันดร์ให้แก่ระบอบนั้นได้ ความชอบธรรมในระดับนานาชาติไม่ได้เป็นมรดกตกทอดจากคำประกาศทางประวัติศาสตร์ หากแต่เป็นผลลัพธ์ของพฤติกรรมทางการเมืองและการยึดมั่นในสิทธิของนานาชาติ ซึ่งเป็นเกณฑ์มาตรฐานที่อิสราเอลในวันนี้กำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์มากยิ่งกว่าครั้งใดในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา

ที่มา : สำนักข่าว mehrnews

Copyright © 2026 SAHIBZAMAN.NET- สื่อเรียนรู้อิสลามสำหรับอิสระชนคนรุ่นใหม่