ฮะดีษบทนี้ไม่ได้ปฏิเสธว่า ท่านอิมามมะฮ์ดี (อญ.) จะปรากฏตัวที่มักกะฮ์ แต่เป็นการบอกใบ้ถึง "พิกัดทางภูมิศาสตร์ในเยเมน (หมู่บ้านกัรอะฮ์ ใกล้เมืองเศาะอ์ดะฮ์)" ซึ่งจะเป็นจุดยุทธศาสตร์แรกในการลุกฮือของขบวนการ "ยะมานี" เพื่อเตรียมกองกำลังปูทางรองรับการปรากฏตัวของท่านอิมามมะฮ์ดี (อญ.) ในอนาคต
ในริวายะฮ์ (คำรายงาน) บทหนึ่งได้กล่าวว่า :
يَخْرُجُ مِنْ قَرْيَةٍ بِالْيَمَنِ يُقَالُ لَهَا كَرِعَةُ
"เขาจะปรากฏตัวออกมาจากเยเมน จากหมู่บ้านหนึ่งที่ถูกเรียกขานว่า กะริอะฮ์"
(บิฮารุลอันวาร, เล่ม 52, หน้า 380)
ในบางสายรายงานฉบับเต็มของทั้งซุนนีและชีอะฮ์ ระบุข้อความบริบทเพิ่มเติมว่า :
يَخْرُجُ الْمَهْدِيُّ مِنْ قَرْيَةٍ بِالْيَمَنِ يُقَالُ لَهَا كَرِعَةُ
"ท่านมะฮ์ดีจะปรากฏตัวมาจากหมู่บ้านหนึ่งในเยเมนที่ชื่อว่ากะริอะฮ์..."
(มีซานุลอิอ์ติดาล, ซะฮะบี, เล่ม 2, หน้า 680)
การอธิบายตามมุมมองของ อัลลามะฮ์ ชัยค์ อะลี อัล-กูรอนี
อัลลามะฮ์ กูรอนี ได้วิเคราะห์ริวายะฮ์บทนี้ไว้ในหนังสือที่มีชื่อเสียงของท่านอย่าง "อัศรุซซุฮูร" (عصر الظهور) และหนังสือ "มุอ์ญัม อะฮาดีษ อัล-อิมาม อัล-มะฮ์ดี" (معجم أحاديث الإمام المهدي) โดยให้ทัศนะและการตีความเพื่อขจัดข้อขัดแย้งทางประวัติศาสตร์ไว้ดังนี้ :
1. ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ของ "กะริอะฮ์" (كَرِعَةُ)
อัลลามะฮ์ กูรอนี ระบุว่า "กัรอะฮ์" คือหมู่บ้านหนึ่งที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ของเผ่าบนี เคาว์ลาน (بَنِي خَوْلَان) ในประเทศเยเมน ซึ่งอยู่ใกล้กับเมืองเศาะอ์ดะฮ์ (صَعْدَة)
2. การไขข้อขัดแย้งเกี่ยวกับสถานที่ปรากฏตัว (وَجْهُ الْجَمْع)
ในตำราฮะดีษที่น่าเชื่อถือ (มุตะวาติร) ทั้งฝ่ายซุนนีและชีอะฮ์ ต่างระบุตรงกันเป็นเอกฉันท์ว่า ท่านอิมามมะฮ์ดี (อญ.) จะปรากฏตัวอย่างเป็นทางการและรับสัตยาบัน (บัยอะฮ์) ที่นครมักกะฮ์ ณ มัสยิดฮะรอม (ระหว่างมุมรุกน์และมะกอม)
ดังนั้น อัลลามะฮ์ กูรอนี จึงอธิบายว่า หากริวายะฮ์เกี่ยวกับหมู่บ้านกัรอะฮ์นี้ มีความถูกต้อง (เศาะฮีห์) ความหมายที่แท้จริงไม่ได้หมายถึงตัวท่านอิมามมะฮ์ดี (อญ.) เอง แต่หมายถึง "ยะมานี" (หรือผู้ปูทาง/เสนาบดีของท่าน)
-
จุดเริ่มต้นของขบวนการปูทาง : อัลลามะฮ์ กูรอนี สรุปว่า คำว่า "ท่านมะฮ์ดีจะออกมาจากเยเมน" แท้จริงแล้วหมายถึง "จุดเริ่มต้นภารกิจหรือการเคลื่อนไหวของกลุ่มผู้ช่วยเหลือท่านอิมามมะฮ์ดี (อญ.)" (مَبْدَأُ حَرَكَةِ أَنْصَارِه) ซึ่งนำโดยบุคคลสำคัญตามคำพยากรณ์คือ "ยะมานี" (ตัวแทนที่เชิญชวนผู้คนไปสู่อิมามมะฮ์ดี) ที่จะเริ่มต้นเคลื่อนไหวและสร้างฐานกำลังขึ้นจากหมู่บ้านกัรอะฮ์ แห่งนี้ ก่อนที่จะขยายตัวไปยังกรุงศ็อนอา (ซานา)
-
การเชื่อมโยงทางประวัติศาสตร์ : คำพยากรณ์ในลักษณะนี้ คล้ายคลึงกับริวายะฮ์ที่กล่าวว่า "ภารกิจของมะฮ์ดีจะเริ่มต้นจากทิศตะวันออก (อัล มัชริก)" ซึ่งในความเป็นจริงหมายถึงการเคลื่อนไหวของกลุ่มผู้ปูทางในแถบเปอร์เซีย/คุรอซาน ไม่ใช่การที่ตัวท่านอิมามมะฮ์ดี (อญ.) จะไปปรากฏตัวหรือเริ่มประกาศตัวที่นั่น
3. ความเป็นไปได้เรื่องการคัดลอกหรือรายงานคลาดเคลื่อน
ในอีกมุมมองหนึ่ง อัลลามะฮ์ กูรอนี ยังตั้งข้อสังเกตว่า ฮะดีษบทนี้ในอดีตอาจเป็นฮะดีษที่กล่าวถึงการปรากฏตัวของ "ยะมานี" โดยตรง แต่ในขั้นตอนการคัดลอกหรือรายงานต่อ ๆ กันมาของนักบันทึกฮะดีษยุคโบราณ เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนจนทำให้มีการระบุชื่อของ "ท่านอิมามมะฮ์ดี" ลงไปแทนตัวของยะมานี
สรุปตามทัศนะของอัลลามะฮ์กูรอนี : ฮะดีษบทนี้ไม่ได้ปฏิเสธว่า ท่านอิมามมะฮ์ดี (อญ.) จะปรากฏตัวที่มักกะฮ์ แต่เป็นการบอกใบ้ถึง "พิกัดทางภูมิศาสตร์ในเยเมน (หมู่บ้านกัรอะฮ์ ใกล้เมืองเศาะอ์ดะฮ์)" ซึ่งจะเป็นจุดยุทธศาสตร์แรกในการลุกฮือของขบวนการ "ยะมานี" เพื่อเตรียมกองกำลังปูทางรองรับการปรากฏตัวของท่านอิมามมะฮ์ดี (อญ.) ในอนาคต
บทความ : เชคมุฮัมมัดนาอีม ประดับญาติ
Copyright © 2026 SAHIBZAMAN.NET-สื่อเรียนรู้อิสลามสำหรับอิสระชนคนรุ่นใหม่